Phật Dạy Biết Đủ Là Hạnh Phúc, Buông Bỏ Để Tâm Bình An

Có bao giờ bạn tự hỏi vì sao càng có nhiều, lòng mình lại càng thấy thiếu? Buổi sáng mở điện thoại, ta thấy người ta khoe nhà mới. Tối về, căn nhà ở bao năm bỗng thấy chật chội. Những thứ ta có không hề thay đổi. Chỉ có ánh mắt của ta đổi khác. Vì ta đã mang lòng mình ra so sánh với đời người khác. Nói cách khác, ta khổ vì chưa biết rằng biết đủ là hạnh phúc.

Video dài của kênh Tâm Tĩnh Lặng mời quý vị lắng lại. Cùng lắng nghe lời Phật dạy về hai chữ biết đủ. Bởi biết đủ là hạnh phúc. Hạnh phúc ấy không đến từ việc ta có thật nhiều, mà từ việc ta trân trọng những gì mình đang có.

Biết đủ là hạnh phúc theo lời Phật dạy

Trong Kinh Di Giáo, có một câu mà người học Phật nào cũng nên ghi nhớ: “Người biết đủ, tuy nằm trên mặt đất vẫn thấy an lạc. Người không biết đủ, dù ở trên cõi trời cũng không vừa ý.” An lạc không phụ thuộc vào chỗ nằm sang hay hèn. Nó phụ thuộc vào cái tâm khi nằm xuống có yên hay không. Ở giữa cõi trời mà tâm còn đòi hỏi, thì cõi trời cũng thành nơi thiếu thốn.

Uống nước muối giữa cơn khát

Vì sao không biết đủ lại khổ đến thế? Đức Phật dạy, lòng ham muốn của con người giống như uống nước muối giữa cơn khát. Càng uống càng khát. Càng khát lại càng muốn uống thêm. Có một, muốn hai. Có hai, muốn mười. Được điều mình muốn rồi, niềm vui chỉ ghé qua trong chốc lát. Rồi lòng lại trống, lại đi tìm một điều khác lớn hơn.

Khổ nhất là khi ham muốn đi kèm với sự so sánh. Ta không khổ vì mình có ít, mà khổ vì thấy người bên cạnh có nhiều hơn. Cùng một bữa cơm, ăn trong yên tĩnh thì ngon, vừa ăn vừa so sánh thì nhạt. Cơm không đổi vị. Chỉ có lòng ta đổi vị mà thôi.

Biết đủ là hạnh phúc không phải là buông xuôi

Nghe đến đây, có người sẽ hỏi: biết đủ có phải là khuyên ta đừng cố gắng nữa, cứ an phận sống qua ngày hay không? Không phải như vậy. Biết đủ mà Đức Phật dạy là biết điểm dừng của lòng tham đối với vật chất và danh vọng. Nó không phải là biết đủ trong việc học hỏi, làm lành và tu dưỡng. Với điều thiện, với trí tuệ, với lòng thương người, ta không nên thấy đủ.

Người nông dân biết đủ vẫn ra đồng mỗi sớm, vẫn cày sâu cuốc bẫm. Chỉ khác một điều: tối về, họ đặt gánh xuống và ngủ một giấc thật yên. Biết đủ không lấy đi sự siêng năng của ta, chỉ lấy đi những gánh nặng không cần thiết. Biết đủ là hạnh phúc vì nó trả lại cho ta giấc ngủ yên. Bài viết Buông Bỏ Nắm Giữ: Bài Học Nắm Cát Giúp Tâm An trên trang cũng kể một câu chuyện nhỏ về việc đặt gánh xuống đúng lúc.

Câu chuyện ông thợ may Tư Lành và phú ông Trần Bá

Câu chuyện dưới đây là truyện hư cấu do kênh Tâm Tĩnh Lặng sáng tác để minh họa cho bài học; nhân vật và tình tiết đều không có thật.

Ở một làng quê, có ông thợ may Tư Lành, may áo cho cả làng suốt bốn mươi năm. Ông lấy công rất rẻ, người nghèo thì không lấy tiền. Người làng hỏi sao ông không lên tỉnh mở tiệm lớn. Ông cười: tôi may đủ ăn, đủ mặc là đủ giàu rồi. Cùng làng ấy là nhà ông Trần Bá, người giàu nhất vùng. Thế nhưng ai ở gần ông đều biết: ông Bá là người khổ nhất làng. Đêm nào ông cũng trằn trọc, lo chuyện vụ mùa, chuyện mua thêm đất. Người ta nói, ông Bá có tất cả, chỉ thiếu một giấc ngủ ngon.

Đêm mưa trong căn nhà lá

Một buổi chiều cuối mùa, trên đường thăm ruộng về, trời đổ mưa lớn. Ông Bá ghé trú mưa dưới mái hiên căn nhà lá cuối xóm, chính là nhà ông Tư. Ông Tư đón khách, nhóm bếp, nấu nồi cháo trắng. Đêm ấy, ông Bá ngủ thật sâu. Sáng dậy, ông hỏi một câu khiến ai cũng suy nghĩ. Tôi có hơn ông gấp trăm lần. Sao một đêm ở nhà ông, tôi lại ngủ ngon hơn ngàn đêm ở nhà lớn của mình? Ông Tư rót chén trà, đáp: tôi không có nhiều. Nhưng những gì tôi có, tôi đều để ở ngoài hiên. Còn ông, của cải nhiều quá mà ông lại mang hết vào trong lòng khi đi ngủ. Lòng người ta nhỏ như căn phòng này thôi. Chất đầy chuyện hơn thua vào đó thì còn chỗ đâu mà đặt giấc ngủ xuống.

Từ hôm ấy, ông Bá chỉ học cách đặt bớt gánh xuống. Ông trả công hậu hĩnh hơn cho người làm. Buổi tối, ông uống trà với vợ con mà không bàn chuyện làm ăn. Người làng bảo: từ dạo ấy, ông mới thật sự là người giàu. Câu chuyện cho ta thấy một điều giản dị. Giàu có thật sự không đo bằng những gì ta chất chứa. Nó đo bằng những gì ta có thể buông xuống khi đêm về.

Ba việc nhỏ để biết đủ là hạnh phúc mỗi ngày

Làm sao để tập biết đủ mỗi ngày, để biết đủ là hạnh phúc thật sự? Xin gợi ý ba việc nhỏ mà ai cũng làm được.

Việc thứ nhất: trước khi mua một món đồ, hãy tự hỏi lòng mình. Ta thật sự cần nó, hay ta chỉ đang muốn nó? Nếu chỉ là muốn, hãy chờ ba ngày.

Việc thứ hai: mỗi tối trước khi ngủ, hãy nhớ lại ba điều mình đang có. Đó là những điều tiền không mua được. Có thể là sức khỏe của cha mẹ, hay tiếng cười của con cháu. Nhớ như thế mỗi đêm, ta sẽ nhận ra mình đã giàu từ lâu rồi.

Việc thứ ba: bớt so sánh. Mỗi lần thấy lòng tủi thân khi nhìn vào đời người khác, hãy quay lại nhìn chính mình. Hãy nhìn mình của năm năm về trước. Hạnh phúc nằm ở từng bước chân của chính mình.

Kết: giữ lại ba điều quý giá nhất

Biết đủ là hạnh phúc, rốt cuộc, không phải là điều gì cao xa. Đó chỉ là khoảnh khắc ta nhìn quanh và mỉm cười nhận ra một điều. Hóa ra mình đã có gần như tất cả những gì cần.

Mời quý vị xem trọn vẹn video của kênh Tâm Tĩnh Lặng ở đầu bài. Và chia sẻ cùng nhau: nếu tối nay chỉ giữ lại ba điều quý giá nhất, bạn sẽ giữ điều gì?